K

Kerygmat (gr. keryssein - głosić, proklamować, przepowiadać; kerygma - proklamacja, głoszenie, zwiastowanie, przepowiadanie - Rz 16, 25; l Kor l, 21) - w znaczeniu biblijnym jest to uroczysta i publiczna proklamacja zbawienia dokonanego w Jezusie ukrzyżowanym i zmartwychwstałym, połączona z wezwaniem do wiary i nawrócenia. Było to przepowiadanie misyjne, skierowane do niechrześcijan: do Żydów i pogan. Główną treścią kerygmatu było to, co Bóg uczynił dla ludzi przez Chrystusa (por. Dz 2, 23-31). Kończyło się wezwaniem do nawrócenia i chrztu (Dz 2, 38). W znaczeniu szerszym mówi się o teologii kerygmatycznej, która nie ogranicza się do aspektu poznawczo-abstrakcyjnego prawdy, lecz również zwraca uwagę na jej wymiar egzystencjalny i praktyczny. W Polsce funkcjonują dwa określenia: kerygma i kerygmat, które oznaczają tę samą rzeczywistość.

Konstytucje apostolskie - łacińskie constitutio znaczy urządzenie, zarządzenie, porządek, ustrój. Chodzi o dokumenty, w których Kościół zajmuje stanowisko w bardzo ważnych sprawach tak wiary, jak porządku wewnątrzkościelnych wspólnot. (Porównaj konstytucje Soboru Watykańskiego II o Kościele, Objawieniu Bożym i liturgii).


M

Manizm (tac. manes - przodkowie) - termin religiologiczny oznaczający kult przodków lub kult duchów przodków.

Mentalność (tac. mentalis - duchowy, wewnętrzny) - całość poglądów i przekonań oraz myślowych nawyków danej jednostki lub grupy społecznej.

Metafizyka (gr. meta - po, (ta) physika - rzeczy, które należą do przyrody) - w filozofii klasycznej jest to ogólna teoria bytu, nauka o bycie istniejącym jako bycie, mająca na celu racjonalne wyjaśnienie całej realnie istniejącej rzeczywistości. Za punkt wyjścia bierze empiryczne doświadczenie tej rzeczywistości, poza które w naturalny sposób wykracza, posługując się powszechnymi zasadami bytu i myślenia.

Metodologia (gr. methodos - badanie, logos - słowo, nauka) - nauka o metodach naukowego badania, o skutecznych sposobach dociekania ich wartości poznawczej. Rozróżnia się metodologię ogólną nauk, w której rozważa się metody wspólne dla wszystkich nauk oraz ogólne warunki i zasady prowadzenia badań naukowych, oraz metodologię szczegółową nauk, czyli naukę o metodach właściwych poszczególnym naukom, np. fizyce, chemii, biologii, historii, teologii.

Monizm (gr. monos - jeden, jedyny) - pogląd filozoficzny przeciwstawny dualizmowi i pluralizmowi, który zakłada jednorodność istniejącej rzeczywistości, jedność świata (bytu) i całość bytu sprowadza do jednej tylko zasady. Rozróżnia się monizm materialisty czny, sprowadzający wszystko co istnieje do materii (materializm) oraz monizm spirytualisty czny, sprowadzający wszystko do ducha, idei, świadomości (spirytualizm, idealizm).

Monogenizm (gr. monos - jeden, genos - potomek) - pogląd antropologiczny, według którego cała ludzkość wywodzi się od jednej pary ludzkiej (pogląd przeciwny to poligenizm).

Monoteizm (gr. monos - jeden, jedyny; theos - Bóg) - pogląd filozoficzny i religijny, że istnieje jeden Bóg, wiara w jednego Boga, który jest odrębny od świata (pogląd przeciwny to politeizm).

Motu proprio - łacińskie motus znaczy ruch, poruszenie, a proprius - własny. Chodzi o dokumenty papieskie o charakterze bardziej osobistym, pisane niejako "z własnej inicjatywy" i "z potrzeby serca" (por. dekret motu proprio Piusa X o muzyce kościelnej albo list motu proprio Jana Pawła II o niektórych aspektach sprawowania sakramentu pokuty).


N

Naturalizm (tac. natur-alis - przyrodzony, naturalny) - kierunek filozoficzny odrzucający istnienie bytu nadprzyrodzonego, uznający prawa przyrody (natury) za jedyne, które rządzą rzeczywistością i tłumaczą ją.

Naturyzm (utożsamiany z nudyzmem) - przebywanie nago osób obydwu płci w różnych celach, najczęściej wypoczynkowych lub sportowych dla pełnego kontaktu z naturą. Kościół przeciwstawia się naturyzmowi będącemu w sprzeczności z naturalnym poczuciem wstydliwości.

Norma - niezmienna reguła decydująca o wartości moralnej (dobrej lub złej) czynów ludzkich; obiektywną normą moralności jest prawo (przede wszystkim naturalne lub Boże), zaś subiektywną - sumienie. Normatywne, czyli wzorcowe reguły postępowania lub działania podaje m.in. etyka i teologia moralna.